GEÇMİŞİN YÜKÜNDEN KURTULMAK- EMDR TERAPİSİ

GEÇMİŞİN YÜKÜNDEN KURTULMAK

EMDR TERAPİSİ

Başlık son derece iddialı fakat bir gerçek. 8 aşamalı EMDR terapisiyle geçmişinizin getirdiği acıları hafifletebilir, kalan duygusal ve bedensel etkileri üstünüzden atabilirsiniz…

Geçmişte yaşadığınız acı verici olaylar yani travmatik deneyimler genellikle zihnimizde tüm detaylarıyla hatırlanır. Biz hatırlamak istemesek de sık sık zihnimize gelip bizi rahatsız ederler. Hatta bazen tekrar yaşıyormuş gibi deneyimlediğimiz zamanlar da olur, aynı duyguyu aynı beden duyumunu ve benzer tepkileri vermeye başlarız. (Yurtsever,A.) Aynı zamanda tetiklendiğimiz zaman da ya da benzer hisse, düşünceye, beden duyumuna kapıldığımız zaman da benzer tepkileri veririz. Fakat geçmişte kullandığımız baş etme yöntemleri artık işlevsizdir ve işimize yaramazlar hatta bazen bize zarar bile verebilirler. İşte bu noktada EMDR devreye girer…

Peki nedir bu EMDR terapisi? 

EMDR Türkçe açılımı Göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işlemedir. EMDR travma temelli bir psikoterapi yaklaşımıdır. Şu anda var olan işlevsiz düşünce ve davranışlarımızın temelinde geçmişteki acı deneyimlerimiz olduğunu söyler. Geçmişte yaşanan hiçbir şeyin yok olmadığını aksine bedenimizin kayıt tuttuğunu söyler. Ve şu anda var olan problemi geçmişte benzer his, düşünce, davranış ve beden duyumu çerçevesinde değerlendirerek anıları toplar. Burada geçmişteki acı verici anıların birlikte bir bağ kurduğunu ve bu yüzden temelde en kötü ve en erken yaşanmış anılarla çalışılarak diğer anıların rahatsızlık seviyesinin de düşeceğini, çağrışım kanalı yoluyla etkisinin azalacağı söylemektedir.

Göz hareketi yapmanın amacı sağ ve sol beyini aktive ederek işlenmemiş ve işlevsiz depolanmış anı ağını harekete geçirmektir. Böylece ön beyinin de aktive olmasıyla birlikte travmatik anı işlemlenmeye başlar ve artık o rahatsız edici olmaktan çıkar. Onunla birlikte diğer anı ağlarında bulunan anılar da yeniden işlemlenir. Burada kayıtlanmış olan olumsuz düşünce, duygu, görüntü ve beden duyumu artık rahatsız etmez. Danışan yaşadığı olaya karşı yeni bir iç görü kazanır, farklı bir bakış geliştirir, rahatsız eden görüntü değişir, duygusal ve bedensel yük azalır. Temelde göz hareketleri olsa da olay sağ ve sol beyni çalıştıracak bir hareketin olması örneğin kelebek hareketiyle ritimli bir şekilde omuzlara vurmak ya da dizlere de vurmak aynı işlevi görecektir.

Danışan için en zorlayıcı kısım acı verici anıyı zihnine getirmesi noktasıdır. Fakat işlemleme olmaya başladıktan sonra o rahatsızlık seviyesi düşmeye başlayacaktır. Danışan da anıları işlemledikten sonra kendisindeki değişimi önemli ölçüde fark edecektir.

EMDR geçmişe büyük ölçüde önem verse de şimdi ve gelecekle de çalışır. Danışanın şu anda yaşadığı zorluklarla baş edebilmesi için onun güç kaynaklarını artırır. Şuandaki ve gelecekte olabilecek tetikleyicileriyle de çalışarak gelecek planlaması yapar.

EMDR 8 aşamadan oluşur ve bu aşamaların uzunluğu danışana ve problem durumuna göre değişkenlik gösterebilir. Yani bir danışan problem durumuyla ilgili tüm meseleyi 8 seansta da tamamlayabilir, 40 seansta da. Bu aşamalar şu şekildedir.

1. Danışan Geçmişi ve Tedavi Planlaması: Çalışılacak problem durumu üzerine konuşulur ve hedefe karar verilir. Burada danışanın geçmişi hakkında bilgiler edinirken bir yandan da problem durumunu oluşturan anılar toplanır.
2.  Hazırlık: Danışanın travmatik deneyimlere maruz kalmadan önceki kapasitesini güçlendirmeyi içerir. Olumsuz anılarla karşılaşmadan önce danışanın hazırbulunuşluğuna bağlı destekleyici kaynak çalışmaları yapılır.
3. Değerlendirme: İlk etapta çalışması planlanan anı seçilir. Bu anının oluşturduğu işlevsiz inanç, duygu ve beden duyumu belirlenir.
4. Duyarsızlaştırma: Hedef anı işlemlenmeye başlanır.
5. Yerleştirme: işlevsiz olumsuz inancın yerine seçilen olumlu inanç yerleştirilir.
6. Beden Tarama: Bedende kalan olumsuz bir duyum kalıp kalmadığı kontrol edilerek, tüm olumsuz duyumların sıfırlandığından emin olunur.
7. Kapanış: Çalışma bittikten sonra danışanın regüle olması sağlanır.
8. Yeniden Değerlendirme: Çalışılmış olan anı kontrol edilir, rahatsızlık veren kısımlar rahatsızlık seviyesi sıfırlanana kadar işlemlemeye devam edilir.

Bu aşamalar rahatsızlık veren anıların tümü için tekrarlanır. Anı ağlarında problemle bağlantılı tüm acı verici deneyimlerin etkisi ve rahatsızlık seviyesi sıfıra indirilene kadar devam edilir. Genelde belli önemli anılar çalışıldıktan sonra diğer anılar için somut bir duyarsızlaştırma egzersizi yapılmasa dahi anıların rahatsızlık seviyesi sıfırlanır. Bu da işlemleme sırasında var olan çağırışım kanallarıyla ilgilidir.

Kısacası EMDR geçmişten bu zamana kadar yük olarak getirdiğimiz ve şu anda da hayatımızı etkileyen olayları beynin kendi kendine iyileşme kapasitesini yeniden aktive ederek çağırışım akışıyla yeniden işlemlemesini sağlar. Kaynaklarımızı güçlendirir. Zihnimizi tehlike modundan güvenlik moduna getirir. Emin olun ilk işlemlemeden sonra bile kendinizdeki değişimi önemli ölçüde görmeye başlayacaksınız…

EMDR hangi problemlerde kullanılır?

Travma sonrası stres bozukluğu

Anksiyete

Fobiler

Yas/Kayıp süreçleri

Depresyon

Panik Atak

Çocukluk Travmaları

Performans Kaygısı

Yeme Bozuklukları

Ağrılar

Takıntılar gibi birçok problem durumunda EMDR kullanılır.

Kaynak ve öneri: Yurtsever, A., Konuk,E. (2022) Herkes İçin EMDR, Okuyanus yayınevi, İstanbul.