Alerji Testleri: Erken Tanı için Kime, Ne Zaman Gerek Var?

Alerji Testleri Ne Amaçla Yapılır?
Alerji testlerinin temel amacı, çocuğun bağışıklık sisteminin hangi maddelere karşı aşırı tepki
verdiğini saptamaktır. Bu sayede hem belirtilerin nedeni netleşir hem de tedavi ve korunma
stratejileri daha doğru planlanır. Ancak testler tek başına tanı koydurmaz; klinik bulgularla
birlikte değerlendirilmelidir.
Hangi Durumlarda Alerji Testi Gerekebilir?
Aşağıdaki durumlarda alerji testleri değerlendirme sürecine dahil edilebilir:
 Uzun süredir devam eden burun tıkanıklığı, hapşırık, göz kaşıntısı gibi alerjik rinit
belirtileri
 Tekrarlayan ve tedaviye rağmen kontrol altına alınamayan hırıltı, öksürük veya astım
belirtileri
 Belirli besinlerle ilişkilendirilen tekrarlayan döküntü, kusma, ishal veya şişlik atakları
 Nedeni açıklanamayan ve sık tekrarlayan cilt döküntüleri (egzama alevlenmeleri gibi)
 Alerjik hastalıkların aile öyküsünde belirgin olması ve çocukta benzer belirtilerin
görülmesi
Bu durumlarda amaç, alerjik zemini netleştirerek gereksiz ilaç kullanımını ve belirsizliği
azaltmaktır.
Hangi Çocuklara Her Zaman Gerekli Değildir?
Her üst solunum yolu enfeksiyonu geçiren ya da mevsimsel burun akıntısı olan çocuk için
alerji testi gerekli değildir. Özellikle sık geçirilen viral enfeksiyonlar, alerji ile karıştırılabilir.
Belirtiler kısa sürede geçiyor, ateşle seyrediyor ve mevsimsel tekrar göstermiyorsa test
gerekmeyebilir. Bu nedenle “emin olmak için test yaptıralım” yaklaşımı her zaman doğru
değildir.
Alerji Testleri Ne Zaman Yapılmalı?
Testlerin zamanlaması, belirtilerin süresi ve şiddeti ile yakından ilişkilidir. Akut enfeksiyon
dönemlerinde yapılan testler yanıltıcı sonuçlar verebilir. Bu nedenle belirtilerin tekrarlayıcı
veya kalıcı olduğu dönemlerde ve çocuğun genel durumu stabilken yapılması daha
sağlıklıdır.
Bebeklik döneminde bazı testlerin yorumu daha sınırlı olabilir. Yaşa uygun test seçimi ve
doğru zamanlama, yanlış pozitif ya da yanlış negatif sonuçların önüne geçer.
Hangi Test, Hangi Durumda?
Alerji değerlendirmesinde farklı test yöntemleri bulunur ve her test her çocuk için uygun
değildir. Deri testleri, kan testleri veya eliminasyon–provokasyon süreçleri; çocuğun yaşına,

belirtilerine ve şüphelenilen alerjene göre planlanır. Burada önemli olan, rastgele test
yapmak değil, klinik bulgulara göre hedefli değerlendirme yapmaktır.
Test Sonucu Pozitif Çıkarsa Ne Anlama Gelir?
Pozitif bir test sonucu, çocuğun o maddeye duyarlılığı olduğunu gösterebilir; ancak bu her
zaman klinik olarak alerji olduğu anlamına gelmez. Çocuğun o maddeyle temas ettiğinde
gerçekten belirti gösterip göstermediği mutlaka dikkate alınmalıdır. Sadece test sonucuna
bakarak geniş diyet kısıtlamaları ya da yaşam tarzı değişiklikleri yapmak doğru değildir.
Ailelerin Sık Yaptığı Hatalar
Alerji testlerini “kesin tanı” olarak görmek en sık yapılan hatalardan biridir. Bir diğer hata ise,
test yapılmadan önce çok sayıda besini ya da çevresel faktörü aynı anda hayatından
çıkarmaktır. Bu yaklaşım çocuğun beslenmesini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Doğru Yaklaşım Nedir?
Alerji testleri, doğru çocukta, doğru zamanda ve doğru soruya yanıt aramak için
kullanıldığında değerlidir. Test kararı mutlaka ayrıntılı bir öykü ve muayene sonrasında
verilmelidir. Amaç, alerjiyi “etiketlemek” değil; çocuğun belirtilerini doğru yönetmektir.