panik atak nedir?
PANİK ATAK BELİRTİLERİ VE PANİK ATAKLA NASIL BAŞA ÇIKILR?
Panik Atak Nedir? Panik Atak Belirtileri ve Atak Anında Neler Yapılmalı?
Panik atak, aniden ortaya çıkan yoğun korku ve bedensel belirtilerle seyreden, kişiye “ölüyorum, bayılacağım, kontrolümü kaybediyorum” hissi yaşatan bir kaygı atağıdır. Panik atak sırasında yaşanan belirtiler çok gerçek ve sarsıcıdır; ancak panik atak tehlikeli değildir ve kalıcı bir zarara yol açmaz.
Panik Atak Nedir?
Panik atak, genellikle beklenmedik bir anda başlayan ve birkaç dakika içinde şiddetlenen yoğun kaygı nöbetidir. Atak sırasında beden “tehlike var” alarmı verir; oysa gerçek bir tehlike yoktur.
Panik atak yaşayan kişi çoğu zaman:
• Kalp krizi geçirdiğini,
• Nefes alamadığını,
• Kontrolünü kaybedeceğini veya
• Bayılacağını düşünür.
Bu düşünceler korkuyu artırır ve atak daha da şiddetlenir.
Panik Atak Belirtileri Nelerdir?
Panik atak belirtileri kişiden kişiye değişebilmekle birlikte en sık görülen belirtiler şunlardır:
• Çarpıntı, kalbin hızlı atması
• Nefes darlığı, boğuluyor gibi hissetme
• Göğüste sıkışma veya ağrı
• Baş dönmesi, sersemlik
• Terleme
• Titreme
• Mide bulantısı
• Ellerde, ayaklarda uyuşma
• Sıcak basması veya üşüme
• “Öleceğim”, “kalp krizi geçiriyorum” düşüncesi
• Kontrolü kaybetme korkusu
Belirtiler genellikle 10–20 dakika içinde azalır; kişi için ise çok daha uzun sürüyormuş gibi hissedilir.
Panik Atak ile Kalp Krizi Arasındaki Fark Nedir?
Panik atak belirtileri kalp kriziyle karıştırılabilir.
Ancak panik atakta yapılan tıbbi kontrollerde genellikle kalple ilgili bir sorun saptanmaz.
Panik atakta:
• Belirtiler gelip geçicidir
• Atak bittikten sonra kişi rahatlar
• Hayati bir risk yoktur
Şüphe durumunda mutlaka doktora başvurmak gerekir; ancak panik atak tanısı almış kişilerde tekrar eden ataklar genellikle psikolojik kökenlidir.
Panik Atak Anında Neler Yapılmalı?
Nefesine odaklan
Burnundan 4 saniye nefes al, 6 saniye ver.
Yavaş nefes vermek bedenin sakinleşmesini sağlar.
‘’Bu panik atak, geçecek” de
Kendine şunu hatırlat:
“Şu an yaşadığım şey tehlikeli değil, birazdan geçecek.”
Bu düşünce, korkunun artmasını engeller.
Bedeni yere sabitle
Ellerini dizlerine koy, ayaklarını yere bastığını hisset.
Etrafındaki 5 şeyi say. Bu, zihni “şimdi ve burada”ya getirir.
Kaçmaya çalışma
Ataktan kaçmaya çalışmak korkuyu artırır.
Olduğun yerde kalıp dalganın geçmesini beklemek, atak süresini kısaltır.
Bedensel belirtilerle savaşma
Çarpıntıyı durdurmaya çalışmak yerine:
“Bedenim şu an alarmda, birazdan sakinleşecek” diyerek kabul etmeyi dene.
Panik Atak Neden Olur?
Panik atak çoğu zaman:
• Yoğun stres
• Bastırılmış duygular
• Travmatik yaşantılar
• Uzun süren kaygı hali
• Kontrol ihtiyacı
• Tükenmişlik
sonrasında ortaya çıkar.
Kişi bir kez panik atak yaşadığında, “tekrar olacak” korkusu yeni atakları tetikleyebilir. Bu da panik döngüsünü oluşturur.
Panik Atak Kalıcı mıdır? Geçer mi?
Panik atak kalıcı değildir ve doğru destekle kontrol altına alınabilir.
Psikolojik destek sürecinde:
• Panik atağı tetikleyen düşünceler çalışılır
• Bedensel belirtilerle başa çıkma becerileri öğretilir
• Kaçınma davranışları azaltılır
• Kişinin kaygı toleransı güçlendirilir
Terapiyle panik atakların sıklığı ve şiddeti belirgin şekilde azalır.
Ne Zaman Psikolojik Destek Alınmalı?
Aşağıdaki durumlar varsa bir uzmandan destek almak önemlidir:
• Panik ataklar tekrarlıyorsa
• Atak korkusu yüzünden dışarı çıkmaktan kaçınıyorsan
• Toplu taşıma, alışveriş merkezi gibi ortamlardan uzak durmaya başladıysan
• Sürekli “ya yine olursa” kaygısı yaşıyorsan
• Yaşam kaliten düşüyorsa
