Mikroskopik Varikoselektomi – Op. Dr. Taner Çavumirza

Mikroskopik Varikoselektomi

Varikosel, pampiniform pleksustaki venlerin patolojik dilatasyonu ile karakterize edilen, erkek infertilitesinin en sık düzeltilebilir nedenlerinden biridir. Özellikle semen parametrelerini bozması, testiküler fonksiyonları olumsuz etkilemesi ve zamanla testis hacminde azalmaya yol açabilmesi nedeniyle klinik önem taşır.

Mikroskopik varikoselektomi, günümüzde varikosel tedavisinde altın standart cerrahi yöntem olarak kabul edilmektedir.

1. Varikosel ve Erkek İnfertilitesi

1.1 Varikosel Tanımı

Varikosel, testisin venöz drenajını sağlayan pampiniform pleksus venlerinin anormal genişlemesi ve tortuöz hâle gelmesiyle karakterize edilir.

1.2 Epidemiyoloji

• Genel erkek popülasyonu: %15
• Primer infertil erkekler: %35–40
• Sekonder infertil erkekler: %70’e kadar

Bu veriler varikoselin infertilite ile güçlü ilişkisini göstermektedir.

2. Varikoselin Patofizyolojisi

Varikoselin testiküler fonksiyonları bozma mekanizmaları şunlardır:

• Skrotal ısı artışı
• Testiküler hipoksi
• Oksidatif stres artışı
• Testosteron üretiminde azalma
• Sperm DNA fragmantasyonunda artış

Bu mekanizmalar spermatogenez üzerinde doğrudan olumsuz etki yaratır.

3. Varikosel Sınıflaması ve Tanı

3.1 Klinik Sınıflama

• Grade 1: Valsalva ile palpabl
• Grade 2: Ayakta palpabl
• Grade 3: Gözle görülebilir
• Subklinik varikosel: Sadece Doppler USG ile saptanır

3.2 Tanı Yöntemleri

• Fizik muayene
• Skrotal Doppler ultrasonografi
• Semen analizi (en az iki kez)
• Hormon profili (gerektiğinde)

4. Mikroskopik Varikoselektomi Nedir?

Mikroskopik varikoselektomi, ameliyat mikroskobu kullanılarak testiküler arter, lenfatikler ve vas deferensin korunup yalnızca dilate venlerin bağlandığı mikrocerrahi bir tekniktir.

5. Endikasyonlar

Mikroskopik varikoselektomi aşağıdaki durumlarda önerilir:

• Klinik olarak palpabl varikosel
• Bozulmuş semen parametreleri
• İnfertilite öyküsü olan çift
• Adölesanlarda testis hacim farkı
• Varikosele bağlı kronik skrotal ağrı

Subklinik varikoselde rutin cerrahi önerilmez.

6. Cerrahi Teknik

6.1 Anestezi

• Genel veya spinal anestezi
• Ayaktan cerrahi olarak uygulanabilir

6.2 Cerrahi Aşamalar

1. Subinguinal bölgede 2–3 cm kesi yapılır.
2. Spermatik kord ortaya konur.
3. Ameliyat mikroskobu (6–25× büyütme) kullanılır.
4. Testiküler arter ve lenfatikler korunur.
5. Genişlemiş iç ve dış spermatik venler tek tek bağlanır.
6. Kesi kapatılır.

Ortalama operasyon süresi 45–90 dakikadır.

8. Başarı Oranları ve Klinik Sonuçlar

8.1 Semen Parametreleri

• Sperm konsantrasyonu artışı: %60–80
• Motilite ve morfolojide anlamlı iyileşme
• Etki genellikle 3–6 ay içinde görülür

8.2 Gebelik Oranları

• Spontan gebelik oranı: %30–45
• Yardımcı üreme tekniklerine yanıt artışı

8.3 Hormonal Etki

• Serum testosteron düzeylerinde artış
• Hipogonadizmli hastalarda belirgin fayda

9. Komplikasyonlar

Mikroskopik teknikle komplikasyonlar oldukça düşüktür:

• Hematom
• Enfeksiyon
• Geçici skrotal hassasiyet
• Nadir olarak nüks

Testiküler atrofi riski son derece düşüktür.

10. Varikoselektomi ve Yardımcı Üreme Teknikleri

Varikoselektomi:

• IVF/ICSI öncesi semen kalitesini artırır
• DNA fragmantasyonunu azaltır
• Daha az invaziv yardımcı üreme yöntemlerine geçiş şansı sağlar

Bu nedenle infertilite tedavisinin önemli bir basamağıdır.

Sonuç

Doğru hasta seçimi ve deneyimli cerrah ile uygulandığında semen parametrelerini, hormonal profili ve gebelik oranlarını anlamlı biçimde iyileştirir. Erkek infertilitesinde hem tedavi edici hem de koruyucu bir rol üstlenmektedir.