İnfertilite Nedir? Tanı ve Tedavisi – Op. Dr. Taner Çavumirza

İnfertilite

İnfertilite, bir çiftin korunmasız cinsel ilişkiye rağmen 12 ay boyunca gebelik elde edememesi durumunu ifade eder. Hem erkek hem de kadın faktörleri bu durumdan sorumlu olabilir ve dünya genelinde yaklaşık her 6 çiftten 1’ini etkiler.

İnfertilite Nedir?

İnfertilite, üreme sağlığındaki bozukluklar nedeniyle gebelik oluşumunun gecikmesi veya engellenmesi durumudur. Farklı sebeplerden kaynaklanabilir ve çoğu zaman hem erkek hem de kadın faktörleri birlikte rol oynar.
• Primer infertilite: Daha önce hiç gebelik olmamış çiftlerde görülür.
• Sekonder infertilite: Daha önce gebelik yaşamış çiftlerde, yeni gebelik elde edilememesi durumudur.

İnfertilite Nedenleri

İnfertilite nedenleri, erkek ve kadın faktörleri olarak iki ana gruba ayrılır:

1. Kadın Faktörleri
   • Yumurtlama bozuklukları (Polikistik Over Sendromu – PCOS)
   • Tüplerin tıkanıklığı veya hasar görmesi (pelvik inflamatuar hastalık, endometriozis)
   • Rahim anomalileri (myom, septum, yapısal bozukluklar)
   • Hormonal dengesizlikler (tiroid, prolaktin)
   • Yaş faktörü (özellikle 35 yaş üstü)
2. Erkek Faktörleri
   • Düşük sperm sayısı veya motilite bozukluğu (oligozoospermi, asthenozoospermi)
   • Sperm yapısal bozuklukları (teratozoospermi)
   • Varikosel (testis damar genişlemesi)
   • Hormonal bozukluklar ( testosterone düşüklüğü)
   • Genetik faktörler
3. Ortak veya Nedeni Belirlenemeyen Faktörler
   • Yaşam tarzı (sigara, alkol, obezite)
   • Stres ve psikolojik etmenler
   • Nedeni bilinmeyen infertilite (%10–15 vakada görülür)

İnfertilite Belirtileri

İnfertilitenin en temel belirtisi, korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin olmamasıdır. Ek olarak:
• Kadınlarda düzensiz adet döngüsü, aşırı ağrı ve hormonal değişiklikler
• Erkeklerde testis küçüklüğü, ağrı veya cinsel sorunlar
• Her iki cinsiyet için kısırlığa yol açabilecek metabolik veya hormonal belirtiler

İnfertilite Tanısı

Tanı süreci, hem erkek hem de kadının detaylı değerlendirmesini içerir:
Kadınlarda
• Hormon testleri (FSH, LH, östrojen, progesteron, TSH, prolaktin)
• Ultrason ve folikül takipleri
• Histerosalpingografi veya laparoskopi ile tüplerin açıklığının değerlendirilmesi

Erkeklerde
• Semen analizi (sperm sayısı, şekli, hareketliliği)
• Hormonal testler (testosteron, FSH, LH)
• Gerekirse genetik testler ve ultrason

İnfertilite Tedavisi

Tedavi, altta yatan nedenlere ve çiftin yaşına bağlı olarak değişir:

1. Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
   • Sigara ve alkol bırakılması
   • Sağlıklı kilo ve beslenme
   • Düzenli egzersiz
2. İlaç Tedavisi
   • Kadınlarda yumurtlamayı uyaran ilaçlar (klomifen, gonadotropinler)
   • Erkeklerde hormonal tedavi, sperm üretimini artırıcı ajanlar
3. Cerrahi Müdahale
   • Kadınlarda tüp tıkanıklığının açılması veya endometriozis tedavisi
   • Erkeklerde varikosel ameliyatı
4. Yardımcı Üreme Teknikleri (ART)
   • İntrauterin inseminasyon (IUI)
   • Tüp bebek (IVF)
   • ICSI (mikroenjeksiyon)

İnfertilite Prognostik Faktörler

• Kadının yaşı ve yumurtalık rezervi
• Erkekte sperm parametreleri
• Altta yatan nedenin tedavi edilebilirliği
• Çiftin genel sağlık durumu

Erken tanı ve uygun tedavi ile infertilitenin çoğu nedeni başarıyla çözülebilir.

Op. Dr. Taner ÇAVUMİRZA
ÜROLOJİ / ANDROLOJİ UZMANI