EMDR VE SOMATİK DENEYİMLEME®

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), bireyin mevcut sorunlarına odaklanır. EMDR yaklaşımı, geçmişte yaşanan duygusal olarak yüklü deneyimlerin, kişinin şu anki duygularını, bedensel hislerini ve kendisi hakkındaki düşüncelerini aşırı derecede etkilediğine inanan bilimsel temelli bir psikoterapi yöntemidir.

EMDR süreci, uyumlu ve duygusal olarak sağlıklı bir yaşam sürmenizi engelleyen duygusal blokları aşmanıza yardımcı olur. EMDR, rahatsız edici deneyimlerin yeniden işlenmesine yardımcı olmak amacıyla, uyku sırasında gerçekleşen sürece benzer biçimde, hızlı göz hareketleri setleri kullanır. Uyku sırasında, normal uyku (Non-REM) ile REM (hızlı göz hareketleri) uykusu arasında dönüşümlü olarak geçiş yapılır. Bu uyku düzenine benzeyen EMDR işlemleme süreci, kişiyi rahatsız eden yaşantıların işlenmesine yardımcı olur.

EMDR, göz hareketleri setleri ile kişinin fark ettiklerine iliş kin kısa geri bildirimler arasında dönüşümlü geçişler yaparak bu uyku düzenini taklit eder. Bu dönüşümlü süreç, anıların daha sağlıklı bir mevcut bakış açısıyla yeniden işlenmesine yardımcı olur. Travmatik bir olay olduğunda beynin sağ yarım küresinde bulunan Limbik Sistemde yer alan amigdala aşırı şekilde uyarılır. Duygu merkezi olarak işlev gören amigdalanın aşırı uyarımı nedeniyle beynin sol yarımküresinde bulunan mantıksal işlevlerin yönetildiği temporal lob ve burada bulunan konuşma merkezi broka alanı da işlevini yeterince yerine getiremez ve beynin iki yarım küresi arasındaki bilgi iletişimini sağlayan korpus kallozum işlevinde bozulmalar meydana gelir. Bu nedenle yaşanan travmatik olaylar etkili bir şekilde başa çıkılamamış ise amigdalada birbiri ile ilişkili anı ağları oluşturarak kişinin kendisi ve dünyaya ilişkin algılarını olumsuz olarak etkilen negatif inançları çevreler.

Olumsuz olarak kayıtlanan anılar “yetersizim”,

“d e ğ e rs i z i m” , “ s e v i l e m e m” , “g ü v e n

d u y a m a m” , “ b a ş a r ı s ı z ı m” gibi olumsuz

etiketlemeler etrafında anı ağları meydana getirir.

Anıların oluşturduğu ağlar ise duygu, düşünce ve davranışların temelini oluşturur. EMDR, beynin sürekli öğrenme kapasitesine odaklanır; geçmiş deneyimleri alır ve bunları mevcut bilgilerle günceller. Uyumlu öğrenme, bellek ağ sistemlerini sürekli olarak günceller. EMDR, olumsuz ve olumlu duygu, his ve düşüncelerinizi düzenlemek için belirli bir prosedürler dizisi kullanır; ardından rahatsız edici anılar üzerinde etkili bir şekilde çalışmanıza yardımcı olmak amacıyla görsel, işitsel ya da (dizlere hafifçe tıp tıp) yaparak çift yönlü uyarım (BLS) kullanır.

Sıklıkla Sorulan Sorular

Duygulanım ve beden duyumları hisseder miyim?

Evet, duygulanabilirsiniz ve çeşitli beden duyumları hissedersiniz. İşleme sırasında duygular ve bedensel hisler ortaya çıkabilir; ancak bu anıları çalışmadan önce buna hazırlıklı olursunuz ve terapistiniz bunları güvenli bir şekilde yönetmenize yardımcı olacak kaynaklarınızı geliştirir ve sizi sürece hazırlar.

Terapi bittikten sonra tekrar anılara dair kötü hisler tekrar geri gelir mi?

EMDR ile işlenen anılar, nadiren yeniden ortaya çıkarlar ancak kişilerin bu anılara verdikleri anlam farklıdır.

EMDR kısa süreli bir psikoterapi midir?

Bunun ne kadar süreceği, başvurduğunuz sorunların karmaşıklığına ve yoğunluğuna bağlı olarak değişecektir.

EMDR hangi problem alanlarına odaklanır?

•Travma ve ilişkili problemler

•Depresyon ve Anksiyete sorunları

•Bağlanma travmaları ve ilişkili sorunlar

•OKB ve yeme bozuklukları

•Yas ve Kayıp

•Psiko-somatik yakınma ve bedensel şikayetler

•Özgüven ve ilişkili sorunlar

•Tekrarlayan ilişkisel döngüler

•İş yaşamıyla ilgili sorunlar

•Hastalıklarla ilgili deneyimler ve sorunlar

EMDR Terapisinin Riski var mı?

Her hangi bir riski bulunmamaktadır. Ancak anıların ve geçmiş travmatik olayların duyarsızlaştırılması aşamasında kişiler bir süre huzursuzluk, uykusuzluk ve duygusal yoğunluk yaşayabilmektedir. Bu durum beklenen bir etkidir, normaldir ve bir süre sonra geçecektir.

EMDR Terapisini kendi kendime uygulayabilir miyim?

Bu psikoterapi yöntemi, bu konunun eğitimini almış ruh sağlığı alanında çalışan uzmanlar tarafından uygulanır. Kendi kendinize uygulayabileceğiniz bir yöntem değildir, bir uzmanın gözetimi ve eşliği gereklidir.

SOMATİK DENEYİMLEME®

Somatik Deneyimleme® (‘SOMATIC EXPERIENCING®’ veya ‘SE’) travma ve kronik stresin yarattığı olumsuz etkileri iyileştirmeye yönelik, kısa süreli, beden merkezli psikobiyolojik bir yaklaşımdır. Somatik Deneyimleme hakkında şimdiye kadar gerçekleştirilen akedemik araştırmalar bu yönteminin etkinliğini özellikle bazı problem gruplarında iyileşme ile ilişkili bulmuştur. Bu alanda gerçekleştirilen özellikle travma sonrası stres bozukluğu etkilerini azaltmada travma semptomları gösteren kişilerde olumlu etkilere sahip olduğuna dair kanıtlar bulunmuştur (Bknz.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34290845/). Başka bir akademik çalışma Somatik deneyimleme ile 15 haftalık tedavi sürecinde travma sonrası stres bozukluğu ve Depresyon semptomlarının anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir (Bknz.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28585761/). Buna ek olarak fiziksel ağrı, meme kanseri ve Travma sonrası Stres deneyimleri olan hastalarda iyileşme tespit edildiğini göstermektedir (Bknz.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37510644/). Bu bulgular ışığında Somatik Deneyimleme özellikle travma stres bozukluğu ile ilişkili problemlerin psikoterapisinde destekleyici bir yaklaşımdır. Bu problem alanlarına ek olarak beden ile ilişkili yakınmalar, kanser sonrası dönem, anksiyete, depresyon, kronik ağrı gibi somatik semptomlar konusunda etkili bir terapi yaklaşımıdır.

Bu psikoterapi yaklaşımı özellikle duygu beden ve stres belirtileri ile ilişkili bedendeki duyumsamaların farkındalığa geçirilmesine odaklanır. Bu farkındalığın takibi ile oluşan tepkilerin tamamlanması ve sinir sisteminin kendini dengeleme kapasitesinin yeniden kazanılması ile çalışır. Kişilerin yaşadığı zorlu durumlardan kalan gerilim,stres ve yükü; kişilerin kendi kaynaklarını fark ederek, yeniden yapılandırarak, bedensel farkındalık yardımıyla sinir sistemini yeniden düzenlemeye yardımcı olur.

EMDR ve Somatik Deneyimleme® Terapi Entegrasyonu ile daha güçlü!

Beyin, sinir sistemi ve beden birlikte çalışır. Uygulama pratiğinde EMDR ve Somatik Deneyimlemenin Rolünü kısaca açıklamak daha kolay anlamlandırmaya yarayacaktır. EMDR Terapi 3 kanaldan işler; Bilişsel, Duygusal ve Bedensel. Top-Down, beynimizin prefrontal Cortex bölümü aktiftir (hafıza, anlam verme, sebep sonuç ilişkilendirmeden sorumlu alanı) yani biliş duygu ve beden hattı. Bu hat üzerinden düşünce ve biliş ile beden üzerindeki etkileri çift yönlü uyarım ile işlemler ve anıları yeniden yapılandırır. Somatik Deneyimleme ise Bottom-Up Beyin sapı ve limbik sistem aktiftir(regülasyon,tehdit algısı yanıtları) yani beden duyumlarından (titreme, çarpıntı, hızlı nefes alışverişi, donakalma, hissizlik, ajitasyon/kaçma tepkisi vb.) yola çıkarak beden farkındalığından bilişler ve duygulara doğru ilerler. EMDR ve Somatik Deneyimleme sinir sistemi yanıtı ve bilişsel müdahaleler arasında hızlıca geçiş yapabilmeyi kolaylaştırır. Kişinin zorlandığı durum üzerinde hem bilişsel ve duygusal hem de bedensel yanıtların regülasyonu iki ekol ile birlikte çalışma ile kolaylaşır ve kişinin sinir sistemi yanıtlarının tolerans penceresinde kalmasını sağlar.

Duygu ARICAN BSc.MS.MSc. Klinik Psikolog&Psikoterapist

EMDR EUROPE Sertifikalı Uygulayıcı /Somatik Deneyimleme EASE Onaylı Uygulayıcısıdır.

EMDR EUROPE&EMDR UK& EMDR TURKİYE Üyesidir.

European Association for Somatic Experiencing® (‘EASE’) onaylı Sertifikalı Uygulayıcısıdır.

Etiketler

Tabip Rehberi