ÇİFT İLİŞKİLERİMDE NEDEN HEP AYNI KİŞİLERE ÇEKİLİYORUM? – Uzm. Kl. Psk. Zehra Demirhan

Tekrarlayan ilişki döngülerinin psikolojik nedenleri

Birçok kişi ilişkilerinde benzer senaryolarla karşılaşır; kendisini hep duygusal olarak uzak partnerlere çeker, duygusal mesafe koyan ya da kurtarıcı rolüne giren ilişkileri tercih eder. Bu ilişkiler çok hızlı başlar ve çok hızlı biter.

Bilinçdışı tanıklık: Zarar verse bile tanıdık olanı seçmek, insan zihninin güvenli olandan çok tanıdık olana yönelmesiyle ilişkilidir; duygusal olarak mesafeli, ulaşılmaz, tutarsız ve eleştirel bir bakım gördüyse yetişkinlikte de bu kalıba benzer partnerleri daha çekici görür. Bu aslında otomatiktir. Zihin der ki: “Ben bunu biliyorum ve bununla nasıl baş edeceğimi öğrendim.”

Bağlanma stili

Bağlanma stili erken dönemde ilişkilerimizi belirler.
Kaygılı bağlanma: ulaşılmaz mesafeli kişilere çekilme, terk edilme korkusu.
Kaçıngan bağlanma: yakını konuştuğunda geri çekilme, duygusal olarak uzak kişileri seçme.
Güvenli bağlanma: yakınlık kurabileceği sınırları olan kişileri seçme.

Kişi çoğu zaman kendi bağlanma stilini dengeleyen ama aslında tetikleyen kişilere çekilir; örneğin kaygılı bağlanan biri, kaçınan bağlanan kişiyi çok çekici bulabilir; bu da bu döngüyü besler.

İçsel inançlar

İçsel inançlar tekrarlayan ilişkilerin kapılarını etkiler; altında bu inançlar vardır: “Beni gerçekten seven biri zaten çıkmaz”, “Sevilmek için uğraşmam gerekiyor”, “Yakınlık tehlikelidir”, “Benim ihtiyaçlarım çok fazla.” İnançlar, kişiyi duygusal olarak erişilmesi zor kişilere yöneltebilir.

Çünkü orada tanıdık bir mücadele vardır: kendini kanıtlama çabası; bitirilmemiş hikayeler, geçmişi bugün de tamamlama çabası. Zihin, geçmişte çözümlenmemiş ilişkileri bugün de düzeltmeye çalışır.

Örneğin: çocukken onay alamayan biri, yetişkinlikte onay vermeyen partnerleri seçip bu kez başarmayı umut edebilir; bu bilinçdışı bir telafi çabasıdır, fakat çoğu zaman eski yarayı deşer.

Peki bu döngü nasıl kırılır

Kalıbı fark et; benzer ilişkiye giden üç ilişkiyi yaz; çekirdeğin tipine değil, sana iyi gelen tipe bak. “Beni heyecanlandırıyor mu?” sorusuna ek olarak, bu kişiyle kendim gibi olabiliyor muyum? Yavaşla; dramatik çekim hızlıdır.

Sağlıklı bağ, yavaşdır; ilk haftalarda yoğun duygular varsa bir adım geri çekilip gözlemlemek koruyucudur.

Sınır ve ihtiyaçlarını erken ifade et: sınır koyamıyor olduğunda aynı döngüye girme ihtimali artar. Sağlıklı kişiler sınırdan kaçmaz; sınırdan korkanlar kaçar.

Bunları fark edip dönüştürmeye ve bağlam içinde kalıplarını yeniden kırmak psikoterapi ile mümkündür.