Cinsel İşlev Bozukluklarının Klinik Psikoloji Tablosu – Uzm. Kl. Psk. Ubeydullah Yıldız
Cinsel İşlev Bozukluklarının Klinik Psikoloji Tablosu
Açıklama
Cinsel işlev bozuklukları, bireyin cinsel yanıt döngüsünün herhangi bir aşamasında ortaya çıkan ve kalıcı sıkıntıya yol açan sorunları kapsamaktadır. Bu bozukluklar hem kadınlarda hem erkeklerde görülebilmekte ve kişinin ilişkisel yaşamını, özgüvenini ve ruhsal sağlığını doğrudan etkilemektedir. Cinsellik biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerin bir bütünü olduğundan işlev bozuklukları da çok yönlü nedenlere dayanabilmektedir.
Belirler
- Kişi cinsel istekte azalma veya kayıp yaşamaktadır.
- Kişi uyarılma ve haz alma sürecinde zorluk yaşamaktadır.
- Kişi cinsel performans konusunda yoğun kaygı duymaktadır.
- Kişi cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık hissetmektedir.
- Kişi yaşadığı cinsel sorunlar nedeniyle ilişkilerinde çatışma yaşamaktadır.
Nedenleri
Cinsel işlev bozukluklarının nedenleri biyolojik, psikolojik ve ilişkisel faktörlerin etkileşimiyle ortaya çıkmaktadır. Hormonal dengesizlikler, kronik hastalıklar ve kullanılan bazı ilaçlar biyolojik etkenler arasında yer almaktadır. Psikolojik açıdan kaygı, depresyon, travma deneyimler ve düşük özgüven cinsel işlevi olumsuz etkileyebilmektedir. İlişkisel düzeyde iletişim sorunları, çatışmalar ve partnerler arası uyumsuzluk da önemli rol oynamaktadır.
Başa Çıkma Yöntemleri
- Psikiyatrik Değerlendirme ve İlaç Kullanımı
Altta yatan nedenler için psikiyatrist ve ilgili uzmanların değerlendirmesi gereklidir. Gereken durumlarda ilaç tedavisi cinsel yanıt döngüsünü destekleyebilmektedir. - Psikoterapi
Kısa süreli bilişsel terapi ve uzun süreli dinamik terapi cinsel işlev bozukluklarının tedavisinde kullanılabilmektedir. Psikoterapi, kişinin kaygılarını azaltmasına, özgüvenini artırmasına ve ilişkisel sorunları çözmesine katkı sağlamaktadır. - Ek Destekleyici Yöntemler
Çip terapisi, iletişim becerilerinin geliştirilmesi, gevşeme teknikleri, beden farkındalığını artıran egzersizler ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları süreci destekleyebilmektedir.
DSM-5’e Göre Cinsel İşlev Bozuklukları
- Kadınlarda Cinsel İlgi/Uyarılma Bozukluğu
Kadında cinsel istek ve uyarılmanın belirgin şekilde azaldığı veya kaybolduğu durumdur.
- Cinsel fantezi ve istekte azalma
- Uyarılma tepkilerinde yetersizlik
- Erkekte Ereksiyon Bozukluğu
Erkekte cinsel ilişki için yeterli ereksiyonun sağlanamaması veya sürdürülememesi durumudur.
- Ereksiyon başlatmada güçlük
- Ereksiyonun korunamaması
- Kadın Orgazm Bozukluğu
Kadında orgazma ulaşmada belirgin zorluk veya orgazm olmaması durumudur.
- Orgazmın gecikmesi veya yokluğu
- Cinsel doyumda azalma
- Erken Boşalma (Prematür Ejakulasyon)
Erkekte cinsel birleşme başlamasından kısa süre sonra kontrol dışı boşalma yaşanmasıdır.
- Boşalmanın çok kısa sürede gerçekleşmesi
- Cinsel doyumun azalması
- Cinsel Ağrı Bozuklukları (Disparoni ve Vajinismus)
Kadında cinsel ilişki sırasında ağrı, kasılma veya yoğun rahatsızlık yaşanmasıdır.
- Cinsel ilişkide ağrı
- Vajinal kaslarda istemsiz kasılmalar
Ne Zaman Profesyonel Yardım Alınmalı?
Cinsel işlev sorunları bireyin yaşam kalitesini düşürüyor, ilişki sorunlarına yol açıyor ve yoğun kaygıya sebep oluyorsa profesyonel yardım almak gerekmektedir. Psikiyatri, psikoterapi ve gerektiğinde medikal destek bu süreçte önemli rol oynamaktadır.
Cinsel işlev bozuklukları, bireyin hem kişisel hem de ilişkisel yaşamını etkileyebilen önemli durumlardır. Ancak uygun tedavi ve destekle bu sorunlar aşılabilir. Psikiyatri ve psikoterapi süreçleri bireyin sağlıklı cinsel yaşamına yeniden kavuşmasına katkı sağlar. Doğru destek ve sabırlı bir süreçle iyileşme mümkündür. Esenlikle kendi yolunuzu bulma dileğiyle…
Klinik Psikolog Ubeydullah Yıldız
